Home > News 24 > Πανόραμα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ: ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

10.03.2018

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Μια Αθηναία με ...ιδιαίτερο όνομα κλεισμένη σε μια ογκώδη σαρκοφάγο


Η ...Ελλάδα ήταν -μάλλον- Αθηναία, αλλά έζησε, πέθανε και θάφτηκε, στα Ρωμαϊκά χρόνια, στη Θεσσαλονίκη.

Η Ελλάδα (όνομα "βαπτιστικό" γυναίκας), με καταγωγή μάλλον αθηναϊκή, έζησε, πέθανε και θάφτηκε στη Θεσσαλονίκη και ...πέρασαν τα χρόνια κι ενώ πραγματοποιούνταν εργασίες για τη διάνοιξη της οδού Λαγκαδά (στα 1929) βρέθηκε η αττικής προέλευσης σαρκοφάγος που τη "φιλοξενούσε" για 1.600 χρόνια!

Στο εσωτερικό της εντυπωσιακής μαρμάρινης, με παράσταση αμαζονομαχίας, σαρκοφάγου βρέθηκε ένα χρυσό δακτυλίδι με έγγλυφη προτομή Αθηνάς στη σφενδόνη του και χαραγμένο γύρω της το όνομα της κατόχου του στην ..."αφιερωματική" δοτική (ΕΛΛΑΔΙ).

Η ογκώδης και ...βαρύτατη σαρκοφάγος μεταφέρθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (αρχικά στο Γενί Τζαμί και ύστερα από 33 χρόνια, το 1962, στο σημερινό Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης), τα λιγοστά κτερίσματα συγκεντρώθηκαν πρόχειρα, καταγράφηκαν και ..."καταχώθηκαν" στις αποθήκες του (όπως και περίπου 300 μαρμάρινες σαρκοφάγοι που εντοπίστηκαν σε κατά καιρούς ανασκαφές στα νεκροταφεία της Θεσσαλονίκης -με εξαίρεση την κλινόμορφη, που αποκαλύφθηκε ασύλητη (επί τουρκοκρατίας το 1837), κοντά στην Πύλη της Καλαμαριάς, και περιείχε οστά ζεύγους και ξύλινο κιβώτιο με χρυσά κοσμήματα, καθώς κι ένα μαγικό κείμενο σε χρυσό έλασμα που "αποκτήθηκαν" από το Kunsthistorisches Museum της Βιέννης).

Και ...πέρασαν κι άλλα 90 χρόνια, μέχρι πρόσφατα που οι αποθήκες ανοίχτηκαν, προκειμένου να ψηφιοποιηθούν (με αφορμή το πρόγραμμα ψηφιοποίησης του αρχαιολογικού υλικού που εφαρμόζει το Υπουργείο Πολιτισμού) και ...με την ευκαιρία μελετήθηκαν.

Τα πρώτα συμπεράσματα παρουσιάστηκαν σε μια από τις "γοητευτικότερες" εισηγήσεις (Π. Αδάμ-Βελένη - Α. Τουλουμτζίδου, "Χρυσά κτερίσματα σε σαρκοφάγους της Θεσσαλονίκης. Ιστορικά και κοινωνικά συμφραζόμενα") του 31ου -"φτωχού" σε εντυπωσιακά ευρήματα (το σύνολο σχεδόν των πανεπιστημιακών ανασκαφών έχει "παγώσει" ελλείψει κονδυλίων για τη χρηματοδότησή τους, ενώ οι σωστικές ανασκαφές των κατά τόπους εφορειών συνεχίζονται σε γνωστές πλέον "θέσεις" και με περιορισμένες "σοδειές")- συνεδρίου για το Αρχαιολογικό Έργο της χρονιάς που πέρασε στη Μακεδονία και τη Θράκη (31ο ΑΕΜΘ).

«...Το όνομα Ελλάς απαντά μόλις δύο φορές στη Μακεδονία, αλλά πέντε φορές στην Αθήνα. Σε συνδυασμό με την αττική προέλευση της σαρκοφάγου και τις ομοιότητες της παράστασης με χάλκινες κοπές της Αθήνας θα μπορούσε ίσως να υποτεθεί μια καταγωγή της Ελλάδος από την Αθήνα» σημειώνεται από τη σύγχρονη αρχαιολόγο - μελετήτρια της σαρκοφάγου και του περιεχομένου της.

Κάτοχοι των ενεπίγραφων και μη σαρκοφάγων ήταν Ρωμαίοι πολίτες της εποχής (1ος-3ος μ.Χ αιώνας) με εξέχουσες θέσεις που τους επέτρεπαν να "κοσμούνται" και μετά θάνατο με χρυσά δακτυλίδια, διπλές χρυσές δανάκες (με κεφαλή μάλιστα Μ. Αλεξάνδρου), περίαπτα με απεικονίσεις της Τύχης - Fortuna με πηδάλιο και κέρας Αμάλθειας, ένα περίαπτο σε σχήμα λύχνου, κοσμήματα με τη μορφή του Θεού (υγείας) Ασκληπιού, ένα χρυσό δακτυλίδι με γαλάζιο ζαφείρι σπάνιου τύπου καθώς αρχικά ανήκε σε ενώτιο, όπως δηλώνει το σχεδόν δακρυόσχημο σχήμα του και μια μικρή οπή στο στενότερο άκρο του, διπλή χρυσή δανάκη με κεφαλή Μ. Αλεξάνδρου στη μία όψη και γυμνού Μ. Αλεξάνδρου καθισμένου σε βράχο και Βουκεφάλα στην άλλη. Περιμετρικά υπάρχει η επιγραφή ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ, αλλά κι ένα χρυσό δακτυλίδι με δακτυλιόλιθο από σαρδόνυχα, που απεικονίζει ανάγλυφα τη χειραψία ενός ανδρικού και ενός γυναικείου χεριού, συνοδευόμενη από την επιγραφή ΟΜΟΝΟΙΑ.

Είναι χαρακτηριστικές οι παρατηρήσεις των σύγχρονων μελετητών, όπως παρουσιάστηκαν στο συνέδριο...

«Γενικά η χειραψία των δεξιών χεριών στον ρωμαϊκό κόσμο, συμβόλιζε την αμοιβαία πίστη στο κλείσιμο μιας συμφωνίας ή συμβολαίου. Δακτυλίδια με όμοιες απεικονίσεις, συχνά συνοδευόμενα από την επιγραφή ΟΜΟΝΟΙΑ αποτελούσαν ωστόσο δακτυλίδια γάμου που δίδονταν από τον μέλλοντα σύζυγο στη γυναίκα, για να φορεθεί στο μεσαίο δάκτυλο του αριστερού χεριού καθώς η φλέβα που ξεκινούσε από αυτό το δάκτυλο θεωρούνταν πως κατέληγε στην καρδιά...».

«Συνοψίζοντας, ο μικρός αριθμός των χρυσών κοσμημάτων στις ασύλητες σαρκοφάγους δεν συνιστά ένδειξη ένδειας των κατόχων τους αλλά πιθανότατα σχετίζεται με τη μαρτυρημένη κληροδότηση των περιουσιακών στοιχείων στους συγγενείς, αφήνοντας στους νεκρούς την πολυτέλεια της κατοχής των απολύτως προσωπικών αντικειμένων, όπως των σφραγιστικών δακτυλιδιών. Στις δύσκολες οικονομικές συνθήκες που επικρατούσαν στη Μακεδονία κατά τον 3ο αι. μ.Χ., στη σκιά των βαρβαρικών επιδρομών, τη θέση του χαρώνειου οβολού λαμβάνουν σπανιότερα τα χρυσά νομίσματα και συχνότερα οι δανάκες, οι οποίες αποτυπώνουν με ενάργεια στην περίπτωση αυτών που απεικονίζουν τον Μ. Αλέξανδρο, την παραμυθία που αναζητά η άρχουσα τάξη στην αναπόληση του ένδοξου παρελθόντος».

 

Περισσότερα θέματα


  • ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΑΣ
    Η Συμμορία των 8 (Ocean's Eight)

    Η νεότερη αδελφή του Danny Ocean, η Debbie αποφυλακίζεται και αποφασίζει να καταστρώσει ένα μεγάλο κόλπο με μια παλιά της συνέταιρο, την Lou. Συγκεντρώνει λοιπόν το τέλειο πλήρωμα και αποφασίζει να κλέψει ένα διαμαντένιο κολιέ αξίας 150 εκατομμυρίων δολαρίων από το ετήσιο Met Gala. Κριτική: Δοκιμασμένη συνταγή του Hollywood, ώστε να ξελασπώσει... συνέχεια
  • ΕΠΙΣΤΗΜΗ
    Αρχίσε και επίσημα το καλοκαίρι!

    Χθές το μεσημέρι και συγκεκριμένα στις 13:07 ώρα Ελλάδας έχει συμβεί το θερινό ηλιοστάσιο και ξεκίνησε το φετινό καλοκαίρι και επίσημα, με την μεγαλύτερη σε διάρκεια μέρα του έτους. Από τώρα και μετά, οι μέρες θα αρχίσουν σιγά-σιγά να μικραίνουν, ώσπου σχεδόν να εξισωθούν με τις νύχτες κατά την φθινοπωρινή... συνέχεια
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
    Στην Αθήνα για δεύτερη χρονιά το κινηματογραφικό φεστιβάλ LifeArt Festival με την υποστήριξη του ΕΚΟΜΕ

    Για δεύτερη συνεχή χρονιά πραγματοποιείται στην Αθήνα το φεστιβάλ LifeArt Festival το οποίο φιλοξενεί ταινίες με ηχηρά ονόματα του Χόλιγουντ, ανεξάρτητες παραγωγές, διεθνείς εκθέσεις φωτογραφίας κ.α. Ένα Φεστιβάλ ανοιχτό στο κοινό για τους φαν του σινεμά, της τέχνης και των social media. Στην πρώτη ημέρα του φεστιβάλ κινηματογράφου παραβρέθηκε ο υπουργός... συνέχεια
  • ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΑΙΝΙΑΣ
    10 Μέρες Χωρίς τη Μαμά (Mama se Fue de Viaje / 10 Days Without Mom)

    Τι συμβαίνει όταν μια κουρασμένη μαμά που δεν βρίσκει κατανόηση από πουθενά αποφασίζει να φύγει διακοπές; Τα βάρη της οικογένειας πέφτουν στον εργασιομανή πατέρα της οικογένειας που από την μια στιγμή στην άλλη πρέπει να χειριστεί τα τέσσερα παιδιά ενώ η μητέρα τους βρίσκεται σε διακοπές! Κριτική: Πρόκειται για μια αργεντίνικη κωμωδία,... συνέχεια






Last News
Next News

Αρχείο Ειδήσεων

Περίοδο από - εώς


Διαφήμιση στο ATHENS 24 I Πληροφορίες I Sitemap I Επικοινωνία
Copyright © 2007 | ATHENS 24 MEDIA Ε.Π.Ε. | All rights reserved